رژیم غذایی دیابت

رژیم غذایی دیابت

دیابت چیست؟

دیابت بیماری  است که بدن افراد مبتلا به آن توانایی تولید انسولین را نداشته و یا اینکه بدن قادر به استفاده درست از آن نیست.بهتر است بدانید که انسولین هورمونی است برای ورود قند های جذب شده به  سلول و تبدیل به انرژی که بدن برای انجام فعالیت های روزانه خود به آن احتیاج دارد. به عبارتی دیابت به مجموعه ایی از اختلالاتی گفته می شود  که باعث می شود سلول های بدن نتوانند به درستی از مواد غذایی استفاده کنند که در نهایت منجر به افزایش مقدار قند خون می شود.

انواع دیابت

دیابت نوع یک:هنگامی که سلول های لوزالمعده هیچ انسولینی را ترشح نکنند فرد مبتلا به این نوع از دیابت می شود که معمولا بین کودکان و جوانان رایج است.

دیابت نوع دو:در بدن افراد مبتلا به این بیماری انسولین ترشح می شود اما به اندازه ایی کافی نیست تا بتواند عملکرد موثری داشته باشد.اختلال در مقاومت به انسولین علت اصلی افزایش قند خون است.این نوع از دیابت به دیابت بزرگسالی معروف است.

در این دسته بندی می توان دیابت بارداری و دیابتی که همراه با بیماری های دیگر است را قرار داد. که چون از عوارض بیماری های دیگری هستند باید به طور جداگانه بررسی شوند.

علت دیابت

ژنتیک و فاکتورهای محیطی در مبتلا شدن به بیماری دیابت نقش مهمی دارند . از فاکتورهای محیطی می توان به چاقی و کم تحرکی  و رژیم غذایی غلط افراد اشاره کرد.اما تاکنون علت اصلی این بیماری به خصوص دیابت نوع یک به طور دقیق مشخص نشده است.

رژیم غذایی دیابت

شیوع دیابت

طبق مطالعات انجام شده نرخ ابتلا به بیماری دیابت در تمامی کشور های جهان رو به افزایش است و درکشورهای توسعه یافته افراد بالای شصت و پنج سال آمار بیشتری را به خود اختصاص داده اند.اما در دیگر کشورها افراد با سنین مختلف در خطر ابتلا به این بیماری هستند.طبق مطالعات اخیر اپیدمیولوژیک درباره شیوع بیمار ی دیابت نوع دو در ایران این جمعیت به 5.1 میلیون نفر در ایران برآورد شده است.در برخی از شهرهای کشور ما مانند یزد میزان شیوع بیماری حدود 16.3 درصد بوده است که مهمترین عامل نوع و رفتارهای غذایی است.

علائم دیابت

دیابت نوع دو معمولا علائم بالینی ندارد و شخص با آزمایش متوجه افزایش قند خون میشود ولی دیابت نوع یک خیلی پر سروصدا می باشد و دارای یک یا چند علائم ذیل است

تکرر ادرار

گرسنگی

تشنگی مفرط

کاهش  وزن بدون دلیل مشخص

تاری دید

خواب رفتن دست و پا

پوست خشک که با خارش همراه است

عفونت قارچی در پوست بدن و دهان

زخم ها و یا عفونت های به وجود آمده دیر بهبود پیدا می کنند.

عوارض دیابت

عوارض دیابت به دو دسته کوتاه مدت و بلند مدت تقسیم می شود.از عوارض کوتاه مدت می توان به افزایش یا افت قندخون  اشاره کرد و عوارض هایی که با پیشرفت بیماری به شکلی دراز مدت بروز می کند می توان ناراحتی های کلیوی،عوارض قلبی و عروقی ،مشکلات اعصاب محیطی،مشکلات بینایی  ،مشکلات پوستی و مشکلات جنسی  را نام برد.

درمان دیابت با رژیم غذایی

برای درمان دیابت باید در کنار درمان دارویی سبک زندگی و عادات تغذیه ای نیز تغییر پیدا کند تا دیابت کنترل شود.توجه ویژه به برنامه غذایی در صورت ابتلا به دیابت جز مهم ترین اقدامات پیشگیری از عوارض این بیماری است. علاوه بر کنترل مقدار قند خون باید نیازهای تغذیه ای تامین و وزن نیز همواره کنترل شود.

وعده های غذایی:زمانی که افراد به دیابت دچار می شوند باید علاوه بر سه وعده غذایی  سبک،میان وعده های خود را بیشتر کنند تابتوانند نیاز بدن را در روز تامین کنند و از افت قند خون هم جلوگیری شود این مورد به خصوص برای افرادی که دارای دیابت نوع یک بوده و از انسولین استفاده  می کنند امری حیاتی تلقی می شود. برای کنترل بهتر وعده های غذایی لازم است تا غذاهای اصلی و میان وعده ها را در ساعات معینی مصرف کنید.برای وعده های غذایی غلات سبوس دار  همراه با یک منبع پروتئینی می تواند برای صبحانه مفید واقع شود.همچنین برای ناهار و شام نیز می توانید از غذاهای پروتئینی مانن ماهی یا تخم مرغ و حبوبات و سبزیجات و به مقدار متناسب غلات سبوس دار استفاده کنید.میان وعده هایی که می توان برای این بیماران در نظر گرفت نباید بیشتر از صد و پنجاه کیلو کالری داشته باشد و مقدار کافی فیبر و پروتئین داشته باشد. برای مثال صرف میان وعده آخر شب بخصوص در افرادی که از انسولین استفاده می کنند از اهمیت ویژه ای برخوردار است زیرا از افت قند خون در خواب جلوگیری می کند.

افزایش دریافت فیبر در افراد دیابتی:همانطور که اشاره شد این رژیم باید حاوی مقادیر زیادی فیبر باشد. فیبر غذایی سرعت جذب قند دریافتی ازغذا را کاهش میدهد وبه حفظ سطح ثابت قند خون کمک می کند. لازم به ذکراست که در مواد غذایی دو نوع فیبر موجود است که شامل شامل فیبر محلول و نامحلول می باشد، البته وجود هردو نوع فیبر برای تاْمین یک رژیم سالم درافراد سالم ودیابتی مهم است.گذشته از این یک رژیم غذایی پر فیبر احساس سیری بیشتری در فرد ایجاد میکند ومانع پرخوری می شود این نکته در مبحث کنترل وزن از اهمیت زیادی بر خوردار است.

بهترین مواد غذایی که حاوی فیبرهای حل شدنی  است :

  • غلات ،مانند جو، گندم سیاه
  • سبزیجات از جمله شلغم، بروکلی، لوبیا سبز
  • انواع میوه ها مانند هلو، سیب، پرتقال، گریپ فوروت که در برخی از آن ها مقدار فیبر بیشتر و یا کمتر است.اما در مصرف میوه جات نیز باید دقت داشت  مثلا میوه هایی مانند موز، انگور، کشمش، انجیر، هندوانه، خربزه و طالبی باید حتی الامکان مصرف نشود یا به یک تا دو بار در هفته به مقدار کم محدود شود زیرا دارای مقدار زیادی مواد قندی است.

  کربوهیدرات ها:افراد دیابتی باید مصرف کربوهیدرات های ساده را  تا پنج درصد از کل کالری روزانه  کاهش دهند.قند موجود در کربوهیدارت های ساده به سرعت وارد خون می شود به همین علت، قند خون به سرعت  افزایش پیدا می کند. با اینکه بیماران دیابتی تمایل زیادی به مصرف قند و شکر دارند ولی نباید قندهای ساده مصرف کنند و مصرف قند های مصنوعی را  در حد کم جایگزین کنند.

منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم

با تشکر مدیریت سایت دکتر کورش صمدپور متخصص تغذیه و رژیم درمانی

درباره نویسنده

drsamadpour
خدمات دکتر صمدپور: ارائه برنامه غذایی تخصصی ویزه دوران بارداری و شیردهی، کودکان چاق یا کم وزن، سالمندان و ورزشکاران ارائه برنامه غذایی تخصصی ویژه بیماران دیابتی، قلبی، کلیوی، گوارشی و کبد چرب رفع چاقی موضعی و کاهش سایز در تمام نقاط بدن با جدیدترین دستگاه لاغری

پاسخ

شانزده + نه =